İki model eksen eksen nasıl karşılaştırılır?
Karar eksenlerini yan yana koymak seçimi netleştirir:
| Eksen | Şirket içi | Bulut |
|---|---|---|
| Maliyet profili | Önden yatırım, sonrası öngörülebilir | Kullandıkça ödeme, talebe göre dalgalanır |
| Yüksek ve sürekli kullanım | Birim maliyet zamanla düşer | Kullanım arttıkça maliyet doğrusal artar |
| Deneme ve dalgalı yük | Atıl kapasite oluşabilir | Kapasite ihtiyaca göre açılıp kapanır |
| Veri ikametgâhı | Yer tümüyle kurumun elinde | Bölge seçimi ve sözleşmeyle belirlenir |
| Yanıt süresi | Veriye yakın konumlanır | Bağlantı ve bölge mesafesiyle belirlenir |
| İşletme yükü | Kurum ya da hizmet sağlayıcı taşır | Platform tarafında kalır |
Maliyet eğrisi nasıl okunur?
Bulut tarafında maliyet kullanım süresiyle doğrusal artar; kapasite boşta durduğunda ücret oluşmaz. Şirket içi tarafta ise yatırım baştan yapılır ve birim maliyet kullanım arttıkça düşer. İki eğrinin kesiştiği nokta, kurumun gerçek kullanım oranıyla belirlenir.
Bu nedenle karar, tahmini kullanım yerine ölçülen kullanımla verilir. Birkaç hafta bulut üzerinde çalışmak hem gerçek tüketimi ortaya koyar hem de şirket içi yatırımın geri dönüş süresini hesaplanabilir hale getirir. Ölçüme dayanan karşılaştırma ise iki seçeneği de kendi gerçek koşullarıyla yan yana koyar.
Sahada en çok işe yarayan yöntem, kararı birkaç haftalık gerçek kullanımla ölçmek oluyor. Bulut üzerinde çalıştırılan bir pilot, hem tüketim profilini hem de yanıt süresi beklentisini ortaya koyuyor. Bu veriyle şirket içi yatırımın geri dönüş süresi hesaplanabilir hale geliyor ve karar tahmin yerine sayı üzerinden veriliyor.
Veri ve uyum tarafında neye bakılır?
Barındırma kararı teknik olduğu kadar hukuki bir karardır. Şu noktalar baştan netleşir:
- Verinin bulunduğu ülke: Kişisel veri içeren kümelerde yurt dışına aktarım koşulları KVKK çerçevesinde değerlendirilir.
- Sağlayıcının veri kullanımı: Gönderilen verinin model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığı sözleşmede açık olmalıdır.
- Saklama süresi: Sağlayıcı tarafında tutulan istem ve yanıt kayıtlarının süresi ve silinme yöntemi belirlenir.
- Erişim kaydı: Kimin hangi veriyle hangi modeli çalıştırdığı kayıt altına alınır.
- Sektörel kurallar: Finans ve sağlık gibi alanlarda düzenleyici beklentiler barındırma yerini doğrudan etkiler.
Hibrit kurgu nerede değer üretir?
Çoğu kurumda yanıt iki uçtan biri yerine ikisinin birleşimidir. Yaygın kurgu, deneme ve model eğitimi aşamasını bulutta yürütüp üretime alınan servisi şirket içinde çalıştırmaktır. Böylece deneme aşamasının esnekliği korunur ve üretimdeki sürekli yük kendi kapasitesinde çalışır.
Tersi kurgu da işe yarar: hassas veri şirket içinde işlenir, genel amaçlı ve hassas veri içermeyen iş yükleri bulutta çalışır. Her iki durumda da kritik nokta, iki taraf arasındaki bağlantının ve kimlik yönetiminin tek politikayla yürümesidir. Bu bütünlük bulut mimarisinin tasarımıyla birlikte kurulur.
